Odpowiednie żywienie japońskich karpi ozdobnych to jedno z najważniejszych, a zarazem najbardziej fascynujących zadań każdego hodowcy.
Obserwowanie, jak ryby z ufnością podpływają do brzegu i pobierają pokarm bezpośrednio z dłoni, to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych momentów obcowania z własnym oczkiem wodnym. Jednakże, karmienie Nishikigoi to proces znacznie bardziej skomplikowany niż proste wsypywanie uniwersalnego granulatu do wody. Ze względu na unikalną budowę anatomiczną oraz zmiennocieplność tych zwierząt, ich dieta musi być ściśle dostosowana do pór roku, temperatury wody oraz wieku. W tym wyczerpującym przewodniku wyjaśniamy, jak mądrze i zdrowo karmić karpie koi, aby zachwycały potężną budową ciała i nieskazitelnie czystymi barwami.
Anatomia układu pokarmowego: Dlaczego koi są zawsze głodne?
Kluczem do zrozumienia zasad żywienia karpi jest poznanie ich biologii. W przeciwieństwie do ludzi i wielu innych zwierząt, karpie koi nie posiadają żołądka. Ich układ pokarmowy to w uproszczeniu długi przewód jelitowy. Brak żołądka, który mógłby magazynować większe ilości pokarmu, sprawia, że proces trawienia u tych ryb jest ciągły i stosunkowo szybki.
Z tego powodu w naturze karpie żerują niemal bez przerwy, przeszukując dno w poszukiwaniu drobnych bezkręgowców, larw owadów czy detrytusu. W warunkach sztucznego stawu zasada ta przekłada się na jedną, złotą regułę: ryby te należy karmić często, ale małymi porcjami. Podanie jednej, gigantycznej porcji pokarmu dziennie doprowadzi jedynie do tego, że większość granulatu przejdzie przez ich układ pokarmowy w formie na wpół strawionej, co drastycznie zanieczyści wodę i doprowadzi do niebezpiecznego skoku poziomu amoniaku.
Złota zasada 5 minut
Jak ocenić, czy podajemy odpowiednią ilość jedzenia? Hodowcy na całym świecie stosują tak zwaną regułę 5 minut. Wsyp do stawu taką ilość pokarmu, jaką ryby są w stanie całkowicie i bez reszty zjeść w ciągu maksymalnie 5 minut. Jeśli po tym czasie na powierzchni wody wciąż unosi się granulat – porcja była zdecydowanie za duża, a niezjedzone resztki należy jak najszybciej wyłowić podbierakiem (siatką), aby nie dopuścić do ich gnicia i zaburzenia równowagi biologicznej zbiornika.
Sezonowość diety: Karmienie a temperatura wody
Jako zwierzęta zmiennocieplne, karpie koi uzależniają tempo swojego metabolizmu od temperatury otaczającej je wody. To właśnie termometr zanurzony w stawie (a nie kalendarz!) powinien być dla Ciebie ostatecznym wyznacznikiem tego, czym i jak często karmisz swoje stado.
1. Wiosna i Jesień (Temperatura wody: 10°C – 15°C)
W tych okresach przejściowych metabolizm ryb jest znacznie spowolniony. Trawienie wysokobiałkowych pokarmów jest dla nich fizycznie niemożliwe i może prowadzić do zatorów jelitowych. W tym czasie przechodzimy na karmy typu Wheatgerm. Są to specjalistyczne granulaty oparte na łatwostrawnych zarodkach pszenicy. Posiadają obniżoną zawartość białka i tłuszczu, a zwiększoną ilość błonnika, co pozwala na łagodne obudzenie układu pokarmowego po zimie lub bezpieczne przygotowanie go do zbliżających się mrozów. Karmimy raz dziennie lub raz na dwa dni.
2. Lato (Temperatura wody: 16°C – 25°C)
To czas intensywnego żerowania i najszybszego przyrostu masy ciała. Woda jest ciepła, a ryby wykazują najwyższą aktywność. Przechodzimy na karmy wysokobiałkowe (High Protein / Growth), oparte na wysokiej jakości mączce rybnej, krylu oraz insektach. To również doskonały moment na stosowanie karm wybarwiających (Color Enhancer), wzbogaconych o spirulinę, astaksantynę czy karoten, które w spektakularny sposób podbijają czerwień (Hi) oraz czerń (Sumi) na łuskach. W szczycie lata, przy wydajnej filtracji, ryby możemy karmić od 3 do nawet 6 razy dziennie, stosując małe porcje.
3. Zima (Temperatura wody: Poniżej 8-10°C)
Kiedy temperatura wody spada w okolice 8 stopni, enzymy trawienne karpi całkowicie przestają działać. W tym momencie wprowadzamy bezwzględną głodówkę. Jakiekolwiek podanie pokarmu w tym okresie to wyrok dla ryby – jedzenie zacznie gnić w jelitach, doprowadzając do potężnej infekcji bakteryjnej i posocznicy. Ryby zapadają w letarg i bezpiecznie korzystają wyłącznie z rezerw tłuszczowych zgromadzonych w trakcie lata.
Rozmiar granulatu ma znaczenie
Wybierając pokarm, musisz dostosować średnicę granulatu do rozmiaru pyska najmniejszej ryby w stawie. Podawanie zbyt dużych kulek spowoduje, że małe osobniki będą odganiane i niedożywione, a zbyt drobny granulat nie zostanie w pełni wyłapany przez duże okazy, trafiając do skimmera. Jeśli w Twoim zbiorniku znajduje się różnorodna obsada, marka Narybek.com zaleca mieszanie dwóch frakcji granulatu w jednym posiłku, aby każdy osobnik miał równe szanse na zaspokojenie głodu. W przypadku wprowadzania nowych, średnich osobników do ustabilizowanego stada, warto zwrócić uwagę na to, by kolorowe karpie koi od 20 do 30 cm otrzymywały granulat o średnicy około 3-4 milimetrów, co ułatwi im sprawne i szybkie pobieranie pokarmu z tafli wody.
Zdrowe przekąski i oswajanie ryb
Karpie koi są niesamowicie inteligentne i szybko się oswajają, a nic tak nie buduje zaufania jak smakołyki podawane prosto z ręki. Pamiętaj jednak, że przekąski to tylko dodatek (max 10% diety) i nie mogą zastępować pełnowartościowego, zbilansowanego granulatu. Co uwielbiają japońskie karpie?
- Suszone jedwabniki (Silkworm pupae): To absolutny przysmak, niesamowicie bogaty w białko i tłuszcze. Podawaj go jednak tylko w pełni lata (powyżej 20°C), ponieważ jest dość ciężkostrawny.
- Arbuz i pomarańcze: Koi uwielbiają owoce! Plaster arbuza wrzucony do wody to świetna zabawa dla stada i doskonałe źródło witamin. W przypadku cytrusów ryby z chęcią wyjedzą sam miąższ, zostawiając skórkę (którą należy wyłowić).
- Sałata i czosnek: Liście sałaty to świetne źródło błonnika, a pasta czosnkowa dodawana czasami do granulatu działa jako naturalny antybiotyk i wzmacnia układ odpornościowy.
Prawidłowe żywienie karpi koi to sztuka balansu pomiędzy zaspokajaniem ich ogromnego apetytu a utrzymaniem krystalicznej i bezpiecznej biologicznie wody w stawie. Inwestycja w wysokiej jakości, dedykowane karmy japońskie lub europejskie zawsze się zwraca – ryby rosną znacznie szybciej, rzadziej chorują, a ich odchody są łatwiejsze do rozkładu przez system filtracyjny. Obserwuj termometr, trzymaj się żelaznej zasady 5 minut i ciesz się wspaniałą kondycją swoich podwodnych ulubieńców przez okrągły rok.