Ankieter to osoba, która przeprowadza wywiady i zbiera odpowiedzi na pytania kwestionariuszowe na potrzeby badań społecznych, marketingowych i opinii publicznej. To dzięki pracy ankieterów powstają statystyki, raporty o preferencjach konsumentów, sondaże przedwyborcze i analizy rynkowe. Choć zawód ten bywa niedoceniany, bez rzetelnie zebranych danych wiele decyzji biznesowych i publicznych byłoby podejmowanych w ciemno.
Ankieterzy współpracują z agencjami badawczymi, instytutami naukowymi, urzędami statystycznymi oraz firmami prowadzącymi badania satysfakcji klientów. Mogą prowadzić wywiady bezpośrednie (face to face), telefoniczne (CATI) lub wspomagane komputerowo (CAPI), coraz częściej z wykorzystaniem tabletów i aplikacji mobilnych.
Obowiązki ankietera
Zadaniem ankietera jest dotarcie do określonych respondentów, zachęcenie ich do udziału w badaniu i przeprowadzenie rozmowy zgodnie z instrukcją. Bardzo ważne jest, aby pytania były zadawane w sposób neutralny, bez sugerowania odpowiedzi, a dane były zapisywane dokładnie i uczciwie.
- docieranie do respondentów według wskazanej próby badawczej,
- przeprowadzanie wywiadów zgodnie z kwestionariuszem,
- rzetelne zapisywanie odpowiedzi w formie papierowej lub elektronicznej,
- przestrzeganie zasad poufności i ochrony danych osobowych,
- realizacja badań w wyznaczonym terminie,
- raportowanie przebiegu pracy koordynatorowi badania.
Wymagania i umiejętności
Wymagania formalne są zazwyczaj niewysokie – często wystarczy wykształcenie średnie. Znacznie ważniejsze są cechy osobowości: komunikatywność, kultura osobista, cierpliwość i umiejętność nawiązywania kontaktu z nieznajomymi. Ankieter musi radzić sobie z odmowami i zachować spokój w różnych sytuacjach. Niezbędna jest sumienność, ponieważ jakość danych zależy bezpośrednio od rzetelności jego pracy. W badaniach terenowych przydaje się prawo jazdy i dobra orientacja w terenie, a w badaniach telefonicznych – wyraźna dykcja i miły głos.
Agencje badawcze zwykle zapewniają szkolenie wprowadzające, podczas którego uczą zasad prowadzenia wywiadu, obsługi oprogramowania i standardów jakości. Dzięki temu zawód ten jest dostępny także dla osób bez wcześniejszego doświadczenia.
Warunki pracy i wynagrodzenie
Praca ankietera jest często elastyczna i może być wykonywana dorywczo, co czyni ją atrakcyjną dla studentów, emerytów czy osób szukających dodatkowego źródła dochodu. Wynagrodzenie bywa naliczane za każdą zrealizowaną ankietę lub za godzinę pracy. Ankieter terenowy sam planuje swoją trasę i godziny pracy, natomiast ankieter telefoniczny pracuje zwykle w studiu CATI lub zdalnie według grafiku. Doświadczeni ankieterzy mogą awansować na koordynatorów badań lub kontrolerów jakości.
Jak znaleźć zlecenia?
Najlepiej regularnie przeglądać ogłoszenia agencji badawczych i instytucji statystycznych. Aktualne oferty pracy dla ankieterów obejmują zarówno badania stacjonarne, terenowe, jak i telefoniczne. Przed podjęciem współpracy warto sprawdzić sposób rozliczania, wymaganą liczbę wywiadów i to, czy pracodawca zapewnia sprzęt. To zajęcie dla osób, które lubią rozmawiać z ludźmi i chcą mieć udział w tworzeniu rzetelnej wiedzy o społeczeństwie.